Yaşam

Kaydedilmiş En Büyük Deprem: 1960 Şili Depremi

İnsanoğlu tarih boyunca doğal afetlerle uğraş etmiş; zelzele, tsunami, volkan, sel, hortum üzere felaketlere karşı hayatta kalma savaşı vermiştir. Önemli sonuçları olmayan, küçük hasarlarla atlatılan sarsıntıların yanı sıra birkaç dakika içerisinde binlerce insanın hayatını kaybettiği doğal afetler de yaşanmış durumda.  

Pek çok binanın yıkıldığı ve yüzlerce insanın evsiz kaldığı 2011 Van zelzelesi, can kayıpları ve önemli yıkımlarla sonuçlanan 1999 Düzce zelzelesi üzere Türkiye’yi derinden sarsan sarsıntılardan çok daha büyük bir zelzele düşünün. Hazırsanız bu zelzeleyle ilgili kayıtlara geçmiş sayıları birlikte inceleyelim.

Depremin kurbanı bir Güney Amerika ülkesi oldu!

Büyük Şili Zelzelesi ya da öbür bir ismiyle Valdivia sarsıntısı, takvimler 22 Mayıs 1960’ı ve saatler 15:11’i gösterdiğinde 6 milyonluk nüfusa sahip ve Şili’nin yaklaşık 700 km güneyinde kalan Valdivia kentini aniden vurmuştu.

Binlerce insanın bu ani yıkımla hayatını kaybettiği gün Şili, Richter skalasına göre tam 9,5 şiddetiyle sarsılmıştı. Dünyanın kayda geçen en büyük zelzelesi olan Şili Zelzelesi, akabinde öteki felaketleri de beraberinde getirmeye devam etti.

Bilinen en güçlü atom bombasından 750 kat güçlü sarsıntı, geleceğine dair işaretler vermişti.

Güney Amerika’da ve nüfusu 17,5 milyon olan Şili’nin başşehri Santiago’nun merkez üssü olduğu zelzele, gerçekleşmeden bir gün evvelden gelecek felaket konusunda adeta ikazda bulunmuştu. Şiddeti 6 ila 8 ortasındaki öncü zelzeleler bir nevi bu akılalmaz doğal afetin geleceğini hissettirmişti.

Gündüz saatinde başladığı için daha fazla can kaybı olmamasının yanı sıra yaklaşık 10 dakika boyunca devam eden büyük sarsıntı sırasında, tam 34.3 trilyon kilogram enerji açığa çıkmıştır ki Hiroşima’ya atılan atom bombasının 56 milyon kilogram güce sahip olduğu göz önüne alındığında bu nitekim dehşet verici bir boyut!

Ülkemizde kaydedilen en büyük sarsıntının 100 katından daha büyük bir deprem!

26-27 Aralık 1939’da Erzincan’da meydana gelen zelzele sadece 7,2 büyüklüğündeydi. Buna karşın 30.000 civarında can kaybı yaşanmış, 116.720 bina yıkılmıştı. Türkiye’nin en büyük felaketlerinden biri olan ve Fatsa’da tsunamiye sebep olan bu sarsıntının 100 katından daha büyük bir sarsıntıydı, 1960 Şili Zelzelesi.

Deprem, akabinde beklenmedik felaketleri sürüklemeye devam etti.

9,5 şiddetindeki sarsıntı; kentte 7 şiddetinde artçılar meydana getirerek hayatta kalmaya çalışan vatandaşları korkutmaya devam ederken depremden tam bir saat sonra Büyük Okyanus’ta tsunami meydana geldi.

6-7 katlı bir apartman uzunluğundaki dalgalar; Hilo, Hawaii ve Güney Afrika’nın sahil bölgelerini tahrip etmiş, 191 kişinin ölümüne yol açmıştı. Tsunami o kadar şiddetliydi ki neredeyse depremde yaşanan can kaybı kadar can kaybına sebep oldu.

Sarsıntıdan 2 gün sonra yanardağ patlaması!

Yeryüzündeki depremlerin yüzde 81’inin gerçekleştiği 1. Pasifik Deprem Kuşağı’nda yer alan Şili’nin, Göller Bölgesi’nde yer alan Cordon Caulle Yanardağı, tam 40 yıllık hareketsizliğin akabinde etkinleşerek patladı. Patlama sonucu 8 kilometre yüksekliğinde bir kül bulutu oluştu.

Yaşanan felaket sonrası Şili’den geriye ne kaldı?

Valdivia zelzelesi iki milyon insanı evsiz bıraktı, 3 bin kişinin yaralanmasına sebep oldu, binlerce kişinin canını aldı. İktisadı madenciliğe bağlı olan Şili’de 550 milyon dolar ekonomik hasar meydana geldi.

Puerto Montt’un %90’ının, Angol’un %82’sinin, Puerto Saavedra’nın ise tamamının yıkıldığı zelzeleye şahit olan Şili vatandaşlarının en büyük temennisi, bir daha böylesine büyük bir felaket görmemek.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Evden eve nakliyat
Başa dön tuşu